Print Sermon

Każdego miesiąca teksty tych kazań oraz nagrania wideo odbierane są na 116.000 komputerów w 215 krajach, ze strony www.sermonsfortheworld.com. Setki ludzi oglądają wideo na YouTube, jednak w niedługim czasie zamiast na YouTube, zaczynają korzystać bezpośrednio z naszej strony internetowej. YouTube kieruje ludzi na stronę internetową naszego kościoła. Każdego miesiąca teksty kazań tłumaczone są na 34 języki, docierając do tysięcy ludzi. Naciśnij tutaj, aby dowiedzieć się, w jaki sposób co miesiąc możesz pomóc nam w wielkim dziele głoszenia ewangelii na całym świecie, w tym również wśród narodów muzułmańskich i hinduskich.

Pisząc do doktora Hymersa, zawsze podaj nazwę kraju, w którym mieszkasz, gdyż inaczej nie będzie w stanie odpowiedzieć. Adres mailowy doktora Hymersa: rlhymersjr@sbcglobal.net.




WALKA Z SANDEMANIZMEM

(KAZANIE NR 3 Z SERII „ZEWBITEWNY”)
THE BATTLE AGAINST SANDEMANIANISM
(NUMBER THREE IN A SERIES OF BATTLE CRIES)
(Polish)

Dr. R. L. Hymers, Jr.

Kazanie głoszone w kościele „Baptist Tabernacle” w Los Angeles,
w niedzielę rano 22-go stycznia 2017 roku.
A sermon preached at the Baptist Tabernacle of Los Angeles
Lord’s Day Morning, January 22, 2017

„Badacie Pisma, bo sądzicie, że macie w nich żywot wieczny; a one składają świadectwo o mnie; ale mimo to do mnie przyjść nie chcecie, aby mieć żywot” (Ew. Jana 5:39-40).


Jeżeli nie jesteś studentem teologii, to prawdopodobnie nie znasz słowa sandemanizm. Jest to niszcząca duszę herezja. Zniszczyła zwiastowanie ewangelii. Posłała miliony do wiecznegoognia piekielnego.Sandemanizm został spopularyzowany przez Roberta Sandemana (1718-1771).Nauczał on, że gdy przyjmiesz umysłem to, co Biblia naucza na temat Chrystusa, to jesteś zbawiony. Sandemanizm twierdzi, że każdy, kto wierzy, że Chrystusumarł za nasze grzechy i powstał z martwych – każdy, kto wierzy w te rzeczy wBiblii – jest nawrócony. W dzisiejszych czasach sandemanizm to główny błąd w naszych kościołach. Posyła on miliony do piekła. W naszym kościele jest kilka osób, które wierzą w tą zabójcząherezję! I chociaż nieustannie zwiastuję przeciwko temu, to i tak nie chcą oni słychać tego, czego mówię. Cały czas wierzą w zabójcza doktrynę sandemanizmu. W ubiegłym roku sześć osób w naszym zborze myślało, że było zbawionych, gdyż wierzyli. Pozostali zgubieni i idą prosto do piekła, gdyż wierzą w to (zobacz „Sandemanism”The Puritans: Their OriginsandSuccessors,dr Martyn Lloyd-Jones, Banner of Truth, wydanie z 1996 roku, str. 170-190).

Twierdzą, że jeżeli wierzysz w to, co Biblia naucza na temat śmierci Chrystusa, jesteśzbawiony.Takie jest ich stanowisko.Dr Lloyd-Jones powiedział:„Jest to jeden z naszych głównych problemów w obecnych czasach” (jw. str. 177).Co najmniej sześć osób w naszym kościele myśli, że są zbawieni, lecz pozostają zgubionymi, gdyż wierzą w to, co Biblia mówi o Chrystusie, lecz nie zaufali samemuChrystusowi.

Myślą, że są zbawieni poprzez wiarę w to, że Jezusumarłna krzyżu.Wierzą w to, co Biblia naucza na temat śmierci Chrystusa. Jednak wiara, w to, co naucza Biblia nikogo nie zbawi. Udowadniam to w tym kazaniu.

I. Po pierwsze, sam Chrystus upomniał zwolenników sandemanizmu.

Jezusmówił do faryzeuszy.Ci Żydzi w swoich poglądach na temat zbawienia byli sandemanami.Jezuspowiedział:

„Badacie Pisma, bo sądzicie, że macie w nich żywot wieczny; a one składają świadectwo o mnie; ale mimo to do mnie przyjść nie chcecie, aby mieć żywot” (Ew. Jana 5:39, 40).

Ci mężczyźni myśleli, że byli zbawieni poprzez studiowanie Biblii i wiarę w to, co ona naucza.Matthew Henry powiedział:„Szukali [życia wiecznego] poprzez czytanie i studiowanie Pism. Mieli popularne powiedzenie: Ten, kto ma słowa Zakonu, mażycie wieczne’. Myśleli, że mogą być pewni nieba, jeżeli potrafili cytować z pamięci… fragmenty Pisma” (Matthew Henry’s Commentary on the Whole Bible).Dr Frank Gaebelein powiedział, że myśleli, iż ich wiara w Biblię„przyniesie im życie” (The Expositor’s Bible Commentary).Wierzył w Pisma, lecz nie przychodzili do Jezusa.

W tym tkwi błąd sandemanizmu. Dr Lloyd-Jones powiedział:„Przyjmują umysłem słowa Biblii, myśląc, że to wystarczy” (jw. str. 175).„Myślą, że zbawia ich wiara w to, co Bibliamówi o Jezusie” (jw.).

Dziesiątki tysięcy dzieci w naszych kościołach naucza się tej zabójczej doktryny. Naucza się ich zapamiętywania wersetów z Pisma Świętego. A potem „podnoszą rękę” i zostają ochrzczeni!Jednak wcale nie przychodzą doChrystusa! Muszą jedynie uwierzyć w słowa z Ewangelii Jana 3:16 i wymamrotać słowa modlitwy. Nasze kościoły posyłają miliony dzieci (i dorosłych) do piekła poprzez fałszywądoktrynę sandemanizmu.Jezuspowiedział:

„Badacie Pisma, bo sądzicie, że macie w nich żywot wieczny; a one składają świadectwo o mnie; ale mimo to do mnie przyjść nie chcecie, aby mieć żywot” (Ew. Jana 5:39-40).

Oto pięć osób w naszym zborze, którzy tacy właśnie są.

Pewien młody Chińczyk powiedział, że jest zbawiony, gdyż wierzy, „żeJezusumarłza niego”.Myślał, że wiara w to, co Bibliamówio Jezusie to to samo, co przyjście do Jezusa! Pozostaje on zgubionym sandemaninem.

Młoda kobietapowiedziała:„Jezus jest jedynym, który może mnie zbawić”.Wierzyła w to, co Biblia naucza o Jezusie, jednak nie przyszła do Niego. Nie przyszła do Jezusa, gdyż w swoim sercu nie przestała słuchać diabła, który mówił jej, by odeszła ze zboru. Nie chciała porzucić tych grzesznych myśli. Wierzyła, że Jezus jest jedynymZbawicielem, lecz nie chciała odwrócić się od szatańskich porad zgubionych ludzi. Pozostaje zatem zgubionym sandemaninem, który wierzy Biblię, lecz nie ufa Jezusowi.Wierzy w to, co Biblia mówi o Jezusie, jednak nie chce przyjść do Niego. A skoro nie odwraca się od swoich grzechów, to nie może przyjść do Jezusa, aby On oczyścił ją swoją krwią.Pozostaje zgubionym sandemaninem.

Pewien młody hiszpańskojęzyczny człowiek powiedział, żeufanieJezusowi to to samo, co wiara, że Chrystusumarłna krzyżu.To kolejna osoba, która wierzy w to, co mówiBiblia i która trzyma się sandemanizmu.Wiaraw Biblię i to, że Jezusumarłna krzyżuza niego to nie to samo, co zaufanie samemu Jezusowi.Pozostaje on zgubionym sandemaninem.

Inny młody Chińczyk powiedział to samo. Powiedział, że zaufanieJezusowi jest tym samym, co wiara w to, żeJezusumarł za niego. Wierzy on w to, co mówi Biblia, ale nie zaufał on Jezusowi.Pozostaje zgubionym sandemaninem.

Kolejna młoda Chinka powiedziała, że zaufanie Jezusowi jest tym samym, co wiara w to, że Jezus umarł za nią. Wiedziała, że jest to błędne myślenie, ale była „zaskoczona”, gdy dr Cagan zapytał się jej, czy jest to to samo.Była „zaskoczona”, gdyż w sercu nigdy nie zaufałaJezusowi. To, co zrobiła, to uwierzyła w jeden lub dwa wersety. Była„zaskoczona”, gdyż nigdy nie zaufała samemu Jezusowi, a jedynie polegała na doktrynie biblijnej. Ona również jest zgubionymsandemaninem.

Wierzycie, że Donald Trump jest prezydentem. Jednak nigdy nie spotkaliście go! Wiara w to, żejest on prezydentem to nie to samo, co przyjście do niego. Istnieje zasadnicza różnica między wiarą w to,coBibliamówioJezusie, a zaufaniemsamemu Jezusowi.Może wydawać się, że to niewielka różnica, ale tak nie jest. Jeżeli nie zaufasz Jezusowi, to pójdziesz do piekła!Jezuspowiedział:„ale mimo to do mnieprzyjść nie chcecie, aby mieć żywot” (Ew. Jana 5:40).Wiara wwerset biblijny lub w doktrynę nie zbawi nikogo przed wiecznym ogniem piekielnym!

Dlaczego ludzie to robią? Ponieważ nie są przekonani o grzechu!Jeżeli doświadczyłbyś takiego przekonania jak John Cagan, to zdałbyś sobie sprawę z tego, że nic, co robisz, nie zbawi cię – zupełnie nic!Zalicza się do tego wiara w to, żeJezus może cię zbawić!Nikt, tylkoJezus zbawi cię, jeżeli będziesz przekonany o swojej grzeszności!Musiszpowiedzieć: „Co zmyje moje grzechy?Nic, tylko krewJezusa”.„Panie przychodzę teraz do Ciebie. Obmyj mnie, oczyść krwią przelaną na Golgocie”.

II. Po drugie, sandemanizm jest doktryną demonów.

„Badacie Pisma, bo sądzicie, że macie w nich żywot wieczny; a one składają świadectwo o mnie; ale mimo to do mnie przyjść nie chcecie, aby mieć żywot” (Ew. Jana 5:39, 40).

Dlaczego faryzeusze studiowali Biblię, lecz nie przyszli do Jezusa?To dlatego, że byli pod demonicznąmocąszatana!Jezuspowiedział do nich:„Dlatego, że nie potraficie słuchać słowa mojego. Ojcem waszym jest diabeł…” (Ew. Jana 8:43, 44).

Nie słyszycie mnie, gdy mówię, że wiara w to, coBiblia mówi o Jezusie, nie jest tym samym, co zaufanie Jemu. Nie rozumiecie tej prostej myśli, gdyż jesteście pod kontrolą diabła.Jezuspowiedział:„Dlatego, że nie potraficie słuchać słowa mojego. Ojcem waszym jest diabeł ” (Ew. Jana 8:43, 44).Należycie do diabła. Diabeł jest waszym Bogiem.Diabeł zaślepił wasze umysły, ponieważ nie chce, abyście zaufaliJezusowi i zostali zbawieni.ApostołPawełpowiedział:

„A jeśli nawet ewangelia nasza jest zasłonięta, zasłonięta jest dla tych, którzy giną, w których bóg świata tego zaślepił umysły niewierzących…” (2 Koryntian 4:3, 4).

W jaki sposóbdiabeł trzyma cię w zaślepieniu?W jaki sposóbdiabeł trzyma cię tak mocno, że nie przychodzisz do Jezusa?

1.  Wielu młodych Chińczyków jest zaślepionych i zniewolonych przez diabła poprzez swoich niezbawionych buddyjskich rodziców. Używają oni całej swojej szatańskiej mocy, aby powstrzymać cię przed zbawieniem. Jezuspowiedział:„Kto miłuje ojca albo matkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godzien”Ew. Mateusza 10:37.Niedługo będzie chiński Nowy Rok. Niektórzy z waszych niezbawionychrodziców celowo planują posiłek w czasie, gdy mamy nabożeństwa. Musicie im powiedzieć już dzisiaj, że jeżeli zaplanują posiłek w czasie sobotniego spotkania modlitewnego lub obu nabożeństw niedzielnych, to nie będziecie z nimi. I musicie też dotrzymać tej obietnicy, i przyjść do kościoła bez względu na to, jak bardzo rozgniewają się na was. Nie pozwólcie trzymać się w ucisku szatana poprzez gniew niezbawionych, buddyjskich rodziców. „Ale”,mówicie, „oni będą źli i będą krzyczeć na mnie!”. Niech gniewają się i krzyczą!Lepiej słyszeć teraz demoniczną złość niż zostać odrzuconym przez Boga w dniu sądu ostatecznego. Wyłamcie się z tej grzesznej niewoli przeciwko Bogu! Uwolnijcie się z więzów szatana.

2.  Wielu z was jest zaślepionych i związanych przez diabła z powodu ukrytych grzechów.
      Macie grzechy, o których myślicie, że nikt o nich nie wie. Mówicie: „Nikt nie wie o tym”.Ale mylicie się. Dwie osoby wiedzą o „ukrytych grzechach”, które popełniliście. Kto to jest?Pierwszą osobą, które wie o waszych ukrytych grzechachjestem ja. W kwietniu minie 59 lat odkąd służę Bogu. Ludzie oskarżali mnie o to, że czytam im w umysłach, ale tak nie jest. Jednak czytam twarze. Patrząc na ludzkie twarze przez 59 lat, potrafię dość dobrze powiedzieć, jaki macie ukryte grzechy. Czy wiecie, że policjantów uczy się, jak czytać twarze?Myślę, że podobne zajęcia powinny być w seminariach i szkołach biblijnych. Tak, patrząc na wasze twarze często wiem, jakie popełniliście ukryte grzechy.
      Ale jest ktoś jeszcze, która potrafi to znacznie dokładniej. Właściwie ta osoba jest w stu procentach pewna tego, że zna wasze ukrytegrzechy. I teraz też patrzy na was. On zna wszystkie wasze ukryte grzechy. Kto to jest?Zgadliście. To Bóg! Nie możecie ukryć się przed Nim. On jest wszechobecny, a to oznacza, że jest wszędzie w tym samym czasie. Widzi wszystko, co robicie z waszym ciałem. Zna wasze myśli. Zna najskrytsze sekrety serca. W Biblii czytamy: „Pan wodzi oczyma swymi po całej ziemi” (2 Kronik 16:9).„Oczy Pana są na każdym miejscu i śledzą złych i dobrych” (Przypowieści Salomona 15:3).„Stale spoczywają na niej oczy Pana, Boga twego” – na każdym ukrytym grzechu, który popełniliście.„Stale spoczywają na niej oczy Pana, Boga twego” (V Mojżeszowa 11:12). WBiblii czytamy również, że Bóg zapisuje wasze ukryte grzechyw swoich księgach.W dniu sądu ostatecznego Bógodczyta wasze ukryte grzechyze swoich ksiąg.Jego księgisą jak wielki komputer. Zapisany jest w nich każdy ukryty grzech, który popełniliście. W dniu sądu ostatecznego staniecie przed Bogiem, a on odczyta każdy szczegół waszych grzechów, o których nikt nie wiedział. Wszystko jest w nich zapisane. Staniecie przed Bogiem w dniu sądu ostatecznego. A On odczyta każdy szczegół grzechów, o których myśleliście, że nikt nie wie. Po odczytaniu z ksiąg waszych grzechów, nie będziecie mogli bronić się sami. Będziecie pamiętać wszystkie swoje grzechy. Gdy Bógodczyta listę waszych ukrytych grzechów, zostaniecie„wrzuceni do jeziora ognia” (Objawienie 20:11-14).

3.  Wielu z was jestzaślepionych i związanych przez diabła, ponieważ nie wyznaliście, że wasze serce jest złe. WBiblii czytamy:„Podstępne jest serce, bardziej niż wszystko inne, i zepsute, któż może je poznać?” (Jeremiasz 17:9).George Whitefield (1714-1770) powiedział:„Bez względu na to, jak bardzo temu zaprzeczasz, gdy zostaniesz przebudzony, zobaczysz grzechy w twoimżyciu, pochodzące z twojego zepsutego serca… Zobaczysz, jak zatrute i zbuntowane jest [twoje serce] i że właściwą rzeczą dla Boga jest potępienie cię nawet, jeśli nie popełniłbyś grzechu w całym swoim życiu”.Julie powiedziała:„Duch Świętypokazał mi, że wcale nie byłam dobrą osobą… Byłam okropna, samolubna i bardzo pyszna. Poczułam wstyd z powodu tego… kim byłam w głębi [serca]… Czułam się grzeszna i niegodziwa”.Na zewnątrz była dobrą dziewczyną, ale miała grzeszneserce.Powiedziała:„Udawałam, że byłam dobra, ale w głębi [serca] wcale taka nie byłam… Wiedziałam, że nie byłam wystraczająco dobra, by zbawić sama siebie… Moja twarz zalała się łzami”. Przez całe życie była w ewangelicznym kościele, ale dopiero wtedy odczuła, jak bardzo grzeszne było jej serce.Powiedziała, żeBiblia zaczęła mieć wpływ na jej życie dopiero wtedy, gdy odczuła, jak grzeszne było jej serce; dopiero, gdy została przekonana o swojej grzeszności. Wcześniej krewJezusaoczyszczająca z grzechów nie miała dla niej żadnego znaczenia.Nie miała znaczenia, aż nie poczuła, jak okropne było jej serce.Sandemanie w jej ewangelicznym kościele uczyli ją słowa Biblii, ale nie mieli wpływu na jej życie, aż nie została przekonana przez Boga o grzeszności jej serca.

III. Po trzecie, sandemanizm posyła do piekła wielu dobrych na zewnątrz ludzi.

Mówisz:„Nigdy nie zrobię niczego tak okropnego, jak robi wiele osób. Żyję czystym życiem. Chodzę w każdą niedzielę do kościoła. Jestem dobrym człowiekiem”.Muszę ostrzec cię, że bez względu na to, jak jesteś dobry, bez względu na to, jak często modlisz się i czytasz Biblię, bez względu na to, że wierzysz w to, co Biblia naucza na temat Jezusa, jeśli nie zaufasz samemu Jezusowi, to pójdziesz do piekła z innymi niegodziwymi ludźmi. Wiaraw to, że JezusChrystusumarłna krzyżu,aby cię zbawić,nie zbawi cię!Posłuchajcie, co napisał apostoł Paweł:

„Pisma święte, które cię mogą obdarzyć mądrością ku zbawieniu przez wiarę w Jezusa Chrystusa” (2 Tymoteusza 3:15).

Wiara w to, żeChrystusumarł, aby cię zbawić, to tylko wiara w doktrynę.Biblia została nam dana, aby nas przyprowadzić do„zbawienia… które jest w ChrystusieJezus”. Jeżeli nie zaufaszJezusowi, to nie jesteś zbawiony, bez względu na to, jak bardzo wierzysz w Biblię. Celem Biblii jest przyprowadzić cię do JezusaChrystusa!

Dr A. W. Tozer w swoim eseju „Bible Taught or Spirit Taught?” dał nam wejrzenie w błąd sandemanizmu. Napisał:

„Kościoły nauczają dzieci Biblii, ale nadal nie prowadzi to w nich do żywego chrześcijaństwa… Ich życie religijne jest poprawne i stosunkowo moralne, ale całkowicie mechaniczne. Tak [młodych ludzi] nie można wykluczyć spośród hipokrytów. Wielu z nich traktuje sprawy [bardzo] poważnie. Ale są po prostu zaślepieni…są zmuszeni żyć z zewnętrzną skorupą wiary, podczas gdy przez cały czas ich serca są głodne duchowejrzeczywistości i nie wiedzą, co złego dzieje się z nimi… JezusChrystus jest prawdą i nie można go ograniczyć jedynie do znajomości słów [zBiblii]”.

Czy kiedykolwiek poczułeś się jak Noah Song?Powiedział on:„Wiedziałem, że nie jestem pojednany z Bogiem. Poszedłem do doktora Cagana, by porozmawiać z nim i zostałem przekonany o moich grzechach i o tym, jak pełne było oszustw.Duch Święty sprawił, że zobaczyłem, jakim byłem beznadziejnym grzesznikiem. Czułem wstręt do moich grzechów i zupełnie nie zasługiwałem na Bożą łaskę… dr Hymerszwiastował ipowiedział: ‘Nie zbawi cię doskonała wiara. To Jezus cię zbawi!’Byłem ślepy na fakt, że Jezus był tam cały czas. Wystarczyło Mu tylko zaufać. Dr Hymers zapytał się mnie, czy zaufam Chrystusowi iodpowiedziałem ‘Tak’. Dr Hymers śpiewał: ‘Choć przyjdą miliony, jednak jest ciągle miejsce dla jeszcze jednej osoby; jest miejsce przy krzyżu dla ciebie’. Przyszedłem do Jezusaze wszystkimi moimi winami i grzechami, a Jezus nie odrzucił mnie. W tamtej chwili odpocząłem w Nim! Cóż za wybaczający Zbawiciel!Czułem się zbrukany, ale Jezus wyciągnął mnie i zbawił. Jezus przelał krew na krzyżu za mnie, płacąc za moje grzechy. On mnie kocha. Zawsze będę o tym pamiętał”. Ten młody człowiek, który napisał te słowa to Noah Song. Przygotowuje się do studiów, aby zostać pastorem. Jego ojciec tłumaczy na język chińskiwidea wszystkich naszych kazań, które znaleźć można na stronie internetowej www.sermonsfortheworld.com.Za kilka tygodni Noah będzie zwiastował w Chinach i Indonezji!

Mój przyjacielu, czy przestaniesz „tylko” ufać, że Jezus cię zbawi i czy przyjdziesz prosto do Niego, i zaufasz wyłącznie Jemu?Jezus zmyje każdy grzech zapisany w Jego księgach sądu. On oczyści cię swoją krwią. Zbawi cię. On cię zbawi. On cię zbawi teraz!Amen.


PISZĄC DO DOKTORA HYMERSA, KONIECZNIE PODAJ, Z JAKIEGO KRAJU TO ROBISZ, GDYŻ INACZEJ NIE BĘDZIE ON W STANIE ODPOWIEDZIEĆ NA TWÓJ EMAIL. Jeżeli te kazania są dla ciebie błogosławieństwem, wyślij email do doktora Hymersa i powiedz mu o tym, zawsze podając nazwę kraju, z którego piszesz. Adres mailowy doktora Hymersa –rlhymersjr@sbcglobal.net (naciśnij tutaj). Do dr. Hymersa można pisać w różnych językach, ale preferowanym jest angielski. Jego adres pocztowy: P.O. Box 15308, Los Angeles, CA 90015. Możesz również do niego zadzwonić na numer: (818)352-0452.

(KONIEC KAZANIA)
Kazania doktora Hymersa dostępne są co tydzień w Internecie pod adresem:
www.sermonsfortheworld.com
Wybierz: „Kazania po polsku”.

Teksty kazań nie są objęte prawami autorskimi. Można ich używać bez pozwolenia
doktora Hymersa. Jednakże wszystkie nagrania video doktora Hymersa oraz wszystkie
kazania z naszego kościoła w formie video objęte są prawami autorskimi,
a używanie ich wymaga uzyskania zgody.

Pismo Święte czytane przed kazaniem przez pana Abla Prudhomme’a: Ew. Jana 5:39-46.
Pieśń śpiewana solo przed kazaniem w wykonaniu Benjamina Kincaida Griffitha:
„There’s Room at the Cross For You” (Ira F. Stanphill, 1914-1993).


SKRÓT KAZANIA

WALKA Z SANDEMANIZMEM

(KAZANIE NR 3 Z SERII „ZEWBITEWNY”)
THE BATTLE AGAINST SANDEMANIANISM
(NUMBER THREE IN A SERIES OF BATTLE CRIES)

Dr. R. L. Hymers, Jr.

„Badacie Pisma, bo sądzicie, że macie w nich żywot wieczny; a one składają świadectwo o mnie; ale mimo to do mnie przyjść nie chcecie, aby mieć żywot” (Ew. Jana 5:39-40).

I.    Po pierwsze, sam Chrystus upomniał zwolenników sandemanizmu.
Ew. Jana 5:39, 40.

II.   Po drugie, sandemanizmjest doktryną demonów.
Ew. Jana 8:43, 44; 2 Koryntian 4:3, 4; Ew. Mateusza 10:37;
2 Kronik 16:9; Przypowieści Salomona 15:3; V Mojżeszowa 11:12;
Objawienie 20:11-14;Jeremiasz 17:9.

III.  Po trzecie, sandemanizmposyła do piekła wielu dobrych na zewnątrz
ludzi. 2 Tymoteusza 3:15.